Skip to main content

Kamuflaż w XXI wieku
ewolucja i wyzwania

Kamuflaż w XXI wieku
ewolucja i wyzwania

Ten ebook powstał, aby podzielić się naszą wieloletnią, praktyczną wiedzą w zakresie kamuflażu. Omawiamy współczesne zastosowania — od wzorców naturalnych po techniki wojskowe, w tym wielozakresowe obrazowanie, maskowanie żołnierzy i sprzętu oraz rozwiązania kamuflażowe Miranda Military.

Przejrzyj ebook i poznaj sprawdzone rozwiązania w praktyce.

O kamuflażu i maskowaniu słów kilka

Słowo kamuflaż wywodzi się od francuskiego camouflage, które pochodzi od czasownika camoufler, w tłumaczeniu: przebranie służące do ukrycia. Słowo stało się powszechniejsze pod koniec XIX wieku, a znaczenie wojskowe ma swoje korzenie w czasach pierwszej wojny światowej.

Już Arystoteles w starożytnej Grecji komentował zdolność ośmiornic do zmiany koloru w celu kamuflażu oraz sygnalizacji swoich emocji. Kamuflaż jest tematem zainteresowania oraz badań w zoologii od czasów opracowania teorii doboru naturalnego przez Karola Darwina. W przyrodzie cechy kamuflażowe zapewniające dobre ukrycie w danym środowisku zwiększają szansę na przeżycie i przekazanie genów kolejnym pokoleniom. Zdolność kamuflażu jest wykorzystywana przez wszystkie główne grupy zwierząt, tj. owady, ssaki, ptaki, gady czy ryby i bezkręgowce.

Najprostszą i najpowszechniejszą techniką kamuflażu wykorzystywaną przez zwierzęta jest tzw. kamuflaż pasywny, który polega na doborze koloru i/lub wzoru na ciele do tego w otoczeniu występowania. Jako przykłady należałoby wymienić tygrysy i lamparty, które wykorzystują wzory symulujące sposób, w jaki światło pada w lesie. Ten typ kamuflażu nazywa się kamuflażem zakłócającym i jest najczęściej stosowaną techniką zarówno w projektowaniu mundurów oraz malowaniu pojazdów wojskowych.

Jednakże istnieją również zwierzęta, które stosują aktywne formy kamuflażu polegające m.in. na zmianie barwy, rozkładu plam, faktury powierzchni ciała czy dodatkowego wykorzystania elementów otoczenia w celu lepszego wtopienia się w otoczenie. Można do nich, dla przykładu, zaliczyć kameleony, głowonogi, skorpeny, flądry, ale również ssaki czy ptaki posiadające letnie oraz zimowe wersje futra, bądź upierzenia.

Uzupełnieniem adaptacyjnej zdolności niektórych zwierząt do upodabniania się barwą lub kształtem do otaczającego je środowiska jest mimetyzm. Polega on przeważnie na upodabnianiu się do liści, gałązek czy nawet ptasich odchodów, najczęściej przez owady czy płazy.

Niektóre zwierzęta stosują technikę polegającą na upodabnianiu się do innych organizmów, najczęściej zwierząt bezbronnych do tych zdolnych do obrony. Taka odmiana mimetyzmu nazywana jest mimikrą i jest najczęściej spotykana wśród owadów, ale również węży czy ryb.

Kamuflaż, to powszechnie stosowana w środowisku naturalnym technika ochrony wykształcona przez miliony lat ewolucji. Kamuflaż był pierwotnie wykorzystywany w trakcie polowań, aby zbliżyć się do tropionej zwierzyny. Stosowano głównie skóry zwierząt, ale również elementy roślinności.

Dostrzeżenie przez człowieka niewątpliwych zalet stosowania kamuflażu nastąpiło podczas I wojny światowej. Początkowe rozwiązania w postaci wzorów kamuflujących wydawały się żołnierzom z tamtej epoki komiczne i niedorzeczne. 

Jednakże wraz z rozwojem techniki strzeleckiej, a co za tym idzie dystansu rażenia przeciwnika posiadanie munduru w barwach kamuflażowych stało się bardzo pożądane. Oprócz zwiększania bezpieczeństwa na polu walki, umundurowanie takie daje silny efekt w płaszczyźnie wizerunkowej, rozwija świadomość przynależności do pewnej grupy, wyróżniającej się od innych grup. 

Stosowania prostych barw kamuflażowych zapewniało maskowanie w spektrum widzialnym, aż do rozwoju sensorów oraz kamer pracujących w innych zakresach promieniowania elektromagnetycznego. W latach 40-tych XX wieku opracowano film fotograficzny specjalnie zaprojektowany na potrzeby detekcji kamuflażu, czuły na światło w zakresie bliskiej podczerwieni. Ekstensywny rozwój sensorów cyfrowych, który rozpoczął się w latach 60-tych XX wieku i trwa po dziś dzień, wymusza maskowanie w całym spektrum promieniowania. Należy pamiętać, że, poza rozpoznaniem obrazowym, dynamiczny postęp nastąpił również w rozpoznaniu mikrofalowym (radarowym). Wszystkie środki detekcji doskonale uzupełniają ludzkie oko w wykrywaniu anomalii w otoczeniu.

Zasady maskowania można podzielić na parę rodzajów: maskowanie taktyczne, operacyjne i strategiczne. Maskowanie taktyczne, inaczej maskowanie bezpośrednie dotyczy wszystkich operacji maskowania mających na celu ukrycie wojsk, sprzętu bojowego oraz obiektów fortyfikacyjnych poprzez właściwe użycie warunków terenowych oraz dostępnych środków maskowania. Zdecydowana większość środków maskowania realizuje swoje zadanie poprzez maskowanie kolorystyczne, czyli zmianę barwy obiektu, bądź jego części. Realizuje się je poprzez malowanie deformacyjne mające zapewnić obiektowi lub żołnierzowi ochronę w otoczeniu, do którego dane maskowanie zostało stworzone. 

Maskowanie operacyjne stanowi ogół przedsięwzięć maskowania mający na celu zabezpieczenie działań operacyjnych poprzez ukrycie ważnych obiektów tj. elementy kierowania i dowodzenia wojskami oraz przygotowań do operacji. Maskowanie strategiczne obejmuje skoordynowane działania, mające na celu wprowadzenie w błąd najwyższe organy dowodzenia przeciwnika w zakresie aktualnego stanu przygotowań obronnych państwa, zamiaru prowadzenia działań militarnych, ukrycia strategicznych obiektów czy przekierowania uwagi przeciwnika na obiekty drugorzędne, bądź pozorne.

Do środków maskowania należą maskowanie naturalne (drzewa, krzewy, ukształtowanie terenu), maskowanie techniczne (pokrycia maskujące, kamuflaż mobilny, farby maskujące i indywidualne stroje oraz środki maskowania), maskowanie dynamiczne (wykorzystanie dymu, mgły czy zmiana pozycji), maskowanie elektromagnetyczne (cisza radiowa, zagłuszanie sygnałów) oraz maskowanie pozorne (obiekty pozorne oraz symulowanie ruchu).

WIELOZAKRESOWOŚĆ

Kamuflaż, zarówno sprzętu bojowego, jak i ludzi, jest bardzo istotnym elementem decydującym o skuteczności prowadzonych działań militarnych. Podstawowym zadaniem systemów kamuflażu jest zminimalizowanie różnic w wartości odbicia promieniowania elektromagnetycznego tła i maskowanego obiektu tak, żeby jego wykrycie, a w konsekwencji rozpoznanie, było w jak największym stopniu utrudnione…

Pozostało do przeczytania
0%
Spis treści pełnej wersji ebooka
  1. Wprowadzenie
    1. Kamuflaż – wprowadzenie
  2. Wielozakresowość
    1. Wymagania stawiane przed pokryciami maskującymi i innymi rozwiązaniami kamuflażowymi
    2. Techniki badawcze w obrazowaniu wielozakresowym
    3. Obrazowanie w ultrafiolecie
    4. Zakres widzialny – najważniejszy jest wzór
    5. Odbicie roślinności w bliskiej podczerwieni
    6. Obrazowanie kombinowane w krótkofalowej podczerwieni
    7. Obrazowanie hiperspektralne w zakresie widzialnym, bliskiej oraz krótkofalowej podczerwieni (VIS–NIR–SWIR)
    8. Obrazowanie termalne w zakresie średnio- i długofalowej podczerwieni
    9. Badania radarowe
    10. Podsumowanie
  3. Innowacyjność
    1. Maskowanie sprzętu wojskowego i stanowisk dowodzenia
    2. Maskowanie statyczne
    3. Kamuflaż mobilny
  4. Rozwiązania
    1. Maskowanie dla żołnierzy
    2. Maskowanie indywidualnego żołnierza
    3. Skuteczność: technologia i umiejętności
    4. Podsumowanie
Chcesz przeczytać więcej na temat 
„Kamuflaż w XXI wieku – Ewolucja i wyzwania – Miranda Military”
Zostaw nam do siebie kontakt, a my prześlemy do Ciebie e-book.

* Miranda Spółka z o.o. zastrzega sobie prawo
do odmowy wysyłki ebooka.